is toegevoegd aan uw favorieten.

Drie aesthetische studiën

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

jarenlange levenservaring worden door den onmiddcllijken zintuigelijken indruk wakkergeroepen en gaan bewust of onbewust het aesthetisch oordeel beïnvloeden. En dat wel des te sterker, naarmate de aanschouwer meer ondervinding heeft opgedaan en een hooger leeftijd bereikt heeft; terwijl het kind en de onontwikkelde onbevangener en meer uitsluitend door den zinnelijken indruk getroffen worden, daar zij hieraan nog niet zooveel moreele, sociale of godsdienstige voorstellingen vastknoopen.

Een merkwaardig voorbeeld van den invloed van associatieve voorstellingen op het aesthetisch oordeel, vinden wij in den invloed dien de waargenomen doelmatigheid daarop oefent. Daarnaar toch zal zich voor een groot deel de schoonheid richten, die bijv. een gebouw voor den architect, een wapen voor den krijgsman, een paard voor den ruiter bezit. De vakman kan de wijze, waarop aan de eischen van doelmatigheid voldaan is, het best beoordeelen; maar juist door de gezichtspunten, die hem in verband daarmede in zijn oordeel leiden, zal hij iets schoon noemen waar een ander niets schoons vermag te ontdekken, ook al is deze geenszins van aesthetischen zin verstoken.

Door al dergelijke invloeden draagt het aesthe-