is toegevoegd aan uw favorieten.

Drie aesthetische studiën

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een dergelijke verschillende beoordeeling is wel voornamelijk het gevolg hiervan, dat niet allen aan denzelfden lach dachten. Lachen toch is het gevolg van de meest heterogene aanleidingen; de bronnen waaruit het voortvloeit, zijn zeer verschillend van gehalte. Wij allen onderscheiden het hoog en het laag komische, en beoordeelen onze medemenschen voor een deel juist naar datgene, waarom zij lachen. Voelen zij zich inzonderheid aangetrokken tot grove scherts en platte boert, dan wijten wij dit aan een onvolkomen of onbeschaafde opvoeding; en lachen zij om dingen, die een ander heilig zijn of die bij anderen medelijden wekken, dan leiden wij daaruit af, dat hun karakter minder hoog staat. Gelijk men wel eens zegt: Toon mij iemands vrienden of iemands boeken, en ik zal u zeggen wat voor mensch hij is, zoo zou men met evenveel recht kunnen zeggen: Zeg mij waarom iemand lacht en ik weet met wat voor een persoon ik te maken heb.

Vandaar dat Goethe meende, dat niets meer kenschetsend is voor iemands karakter dan dat wat hij belachelijk pleegt te vinden. Want dit laatste zal afhangen van iemands verleden en ontwikkeling, zijn inborst en ideeënassociaties, en dus zeer kenmerkend kunnen wezen voor zijn persoonlijkheid. Juist als onwillekeurige, niet