Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vallen de overhand en gaat het gevoel van medelijden dermate overheerschen, dat de neiging tot lachen geheel verdwijnt of, naar wij het aardig uitdrukken, de lach op ons gelaat besterft. Waait iemands hoed in het water, het kan ons in den lach doen schieten; maar die lach zal uitblijven, wanneer wij weten dat wij met een armen drommel te doen hebben, die geen ander hoofddeksel kan betalen. In één woord: wil een situatie lachwekkend zijn, dan moet zij niet gepaard gaan met te sterke onlustvolle associaties, die het komisch effect overvleugelen en veeleer een tragischen indruk maken. Een man die, op een tak gezeten, dien tak afzaagt, zal voorzeker ons doen neigen tot lachen om zijn gebrek aan doorzicht; maar de gedachte aan het dreigend onheil zal in plaats van met vreugde ons veeleer met een gevoel van angst vervullen. Met een variatie van een bekend gezegde geldt in dergelijke gevallen: du comique au tragique il n'y a qu'un pas.

Aanmerkelijk ook kan bij ons de lust tot lachen verzwakt worden door de sympathie die wij gevoelen voor het slachtoffer. Dit blijkt o. a. bij caricaturen. De daarbij gevoelde tegenstelling tusschen eigen veiligheid en het voorwerp der vernederende of bespottende voorstelling, bereidt een des te grooter vreugde, naarmate dat voorwerp ons

Sluiten