is toegevoegd aan uw favorieten.

Drie aesthetische studiën

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heid energie, te voren door onze aandacht in beslag genomen, vrijkomt en zich naar buiten ontlaadt in lachen.

Het is evenwel duidelijk dat, wil dit effect bereikt worden, de overgang moet plaats hebben van het groote in het kleine, niet omgekeerd, want alsdan zou de tegenstelling niet komisch maar imponeerend werken. ') I)e komische indruk treedt alleen dan op, wanneer iets schijnbaar beteekenends of indrukwekkends plotseling zijn beteekenis of indrukwekkendheid verliest en, in 't ware licht verschijnend, de aandacht vestigt op zijn onbeteekenend karakter. 2) O. a. is dit het geval bij die lachwekkende situaties, waarbij een wanverhouding heerscht tusschen doel en gebruik van een voorwerp of tusschen nagestreefd doel en bereikte verwezenlijking, vooral indien eigen domheid en waanwijsheid daarvan de oorzaak zijn, in welk geval onze moreele gevoelens het komisch effect versterken. Het bereikt resultaat moet dan natuurlijk bij de bedoeling achterstaan, want het komische bestaat juist in

1) Spencer drukt dit denkbeeld uit in de woorden: «Laughter naturally results only when consciousness is transferred from great things to sinall, — only when there is wliat we call a descending incongruity.»

2) Zoo ook in Bain's degradatietheorie, volgens welke de oorzaak van het komisch effect gelegen is in «the degradation of some person or interest, possessiug dignity in circunistances that excite no otlier strong emotion.»

7