Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wekkende blijkt mede uit het feit, dat wij dikwerf lachen om de handelwijze van een persoon op grond van gegevens, die ons wèl, maar den persoon om wien wij lachen niet bekend zijn. Ofschoon dan juist die onwetendheid zijn handelwijze volkomen natuurlijk en begrijpelijk maakt, lachen wij er toch om. Wij onderschuiven namelijk onze kennis en ons beter weten in het bewustzijn van den uitgelachene, als ware deze diezelfde kennis deelachtig. Als staaltje hiervan kan dienen het bekende voorbeeld van .lean Paul: ') Sancho Pansa, die zich een ganschen nacht in doodsangst krampachtig aan een tak zwevende houdt boven een drooge sloot. Blijkbaar licht hier het lachwekkend moment in de tegenstelling tusschen verwachting en werkelijkheid, ofschoon de handeling zelf eigenlijk geenszins dwaas te noemen is, in aanmerking genomen dat Sancho niet wist wat wij wèl weten.

In gevallen als het laatstgenoemde lachen wij om de tegenstelling tusschen verwachting en werkelijkheid bij anderen, maar wij kunnen evengoed tot lachen gebracht worden door onze eigen dwaling. Het werkt dan op onze lachspieren, dat wij ons door den schijn lieten beetnemen, en wij vinden het grappig dat wij er

1) Opmerking verdient <lal Uit verhaal niet in den oorspronkelijke!! ■ Don Quixote. van Cervantes voorkomt.

Sluiten