is toegevoegd aan uw favorieten.

Drie aesthetische studiën

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nuiuiouuii

onze waarneming en onze begrippen of voorstellingen, dan doet ons die tegenspraak op zich zelf onaangenaam aan; maar de correctie die daarbij plaats vindt hetzij door hetzij van onze vroegere begrippen en denkbeelden, verheugt ons als eene toepassing onzer kennis of als eene wegneming van dwalingen.

Het lachen wordt aldus geboren uit een eigenaardige botsing van gevoelens in onzen geest, waarbij de gewekte lust en onlust in een bepaalde intensiteitsverhouding tot elkander dienen te staan. Werd eenvoudig aan onze verwachting voldaan, wij zouden wèl vreugde ondervinden, maar daarom nog niet lachen. Het spreekt verder vanzelf, dat de wedstrijd niet plaats heeft tusschen de gevoelens als zoodanig, maar tusschen de voorstellingen aan welke verschillende gevoelstonen verbonden zijn. Het gevoelscontrast bestaat dus feitelijk in een gewaarwordings- of voorstellingscontrast; en nauwelijks behoeft opgemerkt, dat de daarbij gewekte lust en onlust voor een groot deel voortspruiten uit moreele aandoeningen.

De zooeven genoemde wedstrijd van voorstellingen , verbonden met een wisseling van lust en onlust, behoeft evenwel niet altijd een komisch effect teweeg te brengen. Ook bij het tragische bijv. vinden wij iets dergelijks; maar hier draagt