Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in politiek, wetenschap en kunst, spruit voort uit het geloof en kin daaruit ontstaan, wijl het geloof één is, één ideaal aan de aspiraties der individuen richting geeft.

IV

Zien wij nu wat de Renaissance hierin veranderd heeft.

Als om den gang der ideeën in een sprekend beeld voor de oogen te voeren, vertoont de geschiedenis ons een laatste, en zeer geslaagde, poging tot vorming van het Keizerrijk in het staten-agglomeraat, dat Karei V onder zijne persoonlijke macht had weten te brengen en laat dat, onmiddellijk na zijn aftreden, versplinteren.

De gilden hebben als politieke organisatie reeds vroeger hun beteekenis verloren, de adel blijft als stand alleen in naam bestaan. Aristocratische republieken en monarchieën zijn de vormen van staatsbestuur, de burgerij is haar invloed kwijt en de politieke verhoudingen ontstaan, die de Revolutie voorbereiden en verklaren. Het voortdurend zich ontwikkelend individualisme doet ook het begrip der maatschappelijke waarde van de gilden verloren gaan en maakt hen steeds machteloozer, tot, met hunne opheffing, de laatste oeconomische ordening van het volk verdwenen is en de onbeteugelde strijd voor het eigen be-

Sluiten