Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vergelijken wij b. v. afbeeldingen der Kruisiging uit verschillende eeuwen, dan zien wij een wezenlijk verschil in opvatting.

In de eerste vier eeuwen van het Christendom is de Kruisiging nimmer reëel en alleen symbolisch voorgesteld. Aan den eenen kant maande de heidensche omgeving de Christenen hunnen God niet voor te stellen in een toestand, die ongeloovigen maar al te zeer tot spot gelegenheid gaf—men denke aan de joden, die onder het kruis den Zaligmaker honend zijn onmacht zichzelf te redden toeriepen aan den anderen kant schrikte de teedere liefdestemming der door vrienden van den Lijder in dit Geloofsgeheim ingewijden, hen er van af, het feit in al zijn verschrikking realistisch weer te geven. Maar in de vijfde eeuw, als de traditie minder onmiddellijk, men zou zeggen minder lyrisch is geworden, neemt de historie hare rechten en vindt het belangrijkst moment uit het leven van den Godmensch afbeeldingen. Maar het zal tot de elfde eeuw duren vóór men den God gestorven durft weer te geven: de Godheid van Christus bleef zoo lang wat het diepst werd gevoeld. In het westen is deze bovennatuurlijke opvatting tot in de dertiende eeuw blijven leven en zij gaf ons zelfs voorstellingen, waar de Christus, jong en in priesterlijke toga, aan het kruis schijnt te staan, in plaats te hangen: als triomfeerder over dood en duivel.

Sluiten