Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heiligengeschiedenis, zooals ze in die dagen werd opgevat, is beschreven in de Historia Scolastica van Petrus Comestor en de Legenda Aurea van Jacobus de Voragine, de wereldlijke geschiedenis in het Speculum Historiale van Vincentius Bellovacensis. De geheele middeleeuwsche natuurkennis werd geresumeerd in het Speculum Naturale, zooals men de geheele moraal in de Summa van Thomas Aquinas, of de verkorting daarvan: het Speculum morale, terugvindt (*).

De studie van deze boeken, welke ons worden aangewezen door de voorliefde, die de middeleeu-

(l) Het kan zijn nut hebben hier er op te wijzen, dat wij een goed deel dezer literatuur in het middelnederlandsch bezitten. Durandus en Strabo zijn daarin, meen ik, niet vertaald. Toch kan, voor de liturgie, gewezen worden op Boek II, Cap. LI tot LIV van Boendale's Lekenpieghel en op het mooie boekje: Die bediedenisse vander missen. De Historia Scolastica werd door Maerlant vertaald en uitgebreid in zijn Rijmbijbel, het Speculum Historiale in zijn Spiegel Historiael met de vervolgen van Philip Utenbroek en Lodewijk van Velthem (gedeeltelijk naar andere bronnen). Het Speculum Naturale van Vinc. Bellovacensis nam bijna geheel een ander werk, De naturis rerum van Thomas Cantimpratensis, op en daar Maerlant dit laatste heeft vertaald in zijn Vander Naturen Bloetne, niet zonder ook het Speculum te benutten, kan men ook dat werk vrijwel bij hem leeren kennen.

Van de Legenda Aurea eindelijk, bezitten wij eene vertaling in het Pasionael of Gulden legende, sedert 1478 herhaaldelijk gedrukt. Voor de ikonografie zijn ook van nut de werken van Dr. C. G. N. de Vooys: Middelnederlandse/u Legenden en Exempelen, en Middelnederlandse Marialegenden; ook: W. A. v. d. Vet, Het biëtiboec van Thomas van Cantimpré en zijn exempelen.

Sluiten