is toegevoegd aan uw favorieten.

Van oude en nieuwe kunst

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zij mooi zijn — de hoogere doelmatigheid een vaste eigenschap is.

Tot zulke erkenning zijne tijdgenooten gebracht te hebben is daarom een allerbelangrijkste verdienste van Cuypers, en dat alleen de besten onder hen dit hebben kunnen waardeeren, schijnt niet zoo wonderlijk. Want deze erkenning van de waarde der logica was zoo geheel in strijd met de negentiend'eeuwsche kunstopvattingen, die in de noodzakelijkheid van logisch-zijn op de eerste plaats een verderfelijke vrijheidsbeperking moesten vinden.

Vooral in Nederland.

Want de kunst, die daar in de negentiende eeuw heeft gebloeid, was er juist eene van de meest volledige bandeloosheid. Dit wil niet met kleineerenden zin zijn gezegd. Maar de kunsten, die fleurden in het tijdperk achter ons, de schilderkunst en de literatuur, zijn beide zuiver lyrisch geweest, dat is subjectief, aan niets gebonden. Elke overweging van het waargenomene bleef den kunstenaars vreemd, gepassioneerde verbeelding der waarnemingen hun eenig doel.

En juist de suprematie der schilderkunst schijnt het mij te verklaren, dat in de architectuur een zucht naar — bij haar wezen niet passende — vrijheid leidde tot veronachtzamen der logica en tot dat zoeken van alle kracht in den vorm, die men schilderachtigheid zou kunnen noemen.