is toegevoegd aan uw favorieten.

Arthur Schopenhauer

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den grond; dit zijn alle slechts gewelddadige middelen van verstrooing voor een ondragelijke gedachte.

Juist omdat de geestelijke smart, als de veel grootere, ongevoelig maakt voor de physieke, wordt den wanhopige, of den door ziekelijke moedeloosheid aangetaste, de zelfmoord zeer gemakkelijk, ook dan zelfs wanneer hij, vroeger in aangenamer omstandigheden levend, er voor terugdeinsde.

Evenzoo verslijten de zorgen en de hartstocht, dus het spel der gedachten, het lichaam dikwijls meer, dan de physieke ontberingen. Overeenkomstig hiermede zegt Epictetus terecht: „Txpxtrvci tcvc xvöpccirovi; cv tx npxyfiXTX, xKXx tx %ipi tuv irpxy/txtuv Sc7jC4«t«" (Perturbant homines non res ipsae, sed de rebus, decreta. De menschen worden niet gekweld door de zaken zelf, maar door hetgeen omtrent de zaken bevolen is).

En Seneca: „Plura sunt, quae nos terrent, quam quae premunt, et saepius opinione quam re laboramus. Er is meer dat ons schrik aanjaagt dan wat ons kwelt, en wij lijden vaak meer door hetgeen men van een zaak denkt, dan door de zaak zelve.

Ook Uilenspiegel bespotte op voortreffelijke wijze de menschelijke natuur, door bergop gaande te lachen, en bergaf te weenen.

Ja, kinderen die zich bezeerd hebben, weenen dikwijls niet over de smart, maar eerst wanneer men hen beklaagt, over de daardoor opgewekte gedachte aan smart. Zulke groote verschillen in het handelen en het leven vloeien voort uit het verschil van de dierlijke en menschelijke wijze van kennen.

Voorts wordt ook het te voorschijn treden van het duidelijke en besliste individueele karakter, dat hoofdzakelijk den mensch van het dier, wat bijna niets anders dan een soortkarakter bezit, onderscheidt, eveneens bepaald door de alleen door middel van abstracte begrippen mogelijke keuze tusschen meerdere motieven.

Want alleen na voorafgegane keuze zijn de in verschillende individuen verschillend uitvallende beslissingen, een teeken van hun individueel karakter, dat bij iedereen anders is; terwijl het bandelen der dieren alleen van het tegenwoordige, of van de afwezigheid van indrukken afhankelijk is, vooropgesteld, dat dit bepaald een motief voor hun soort is.

Daarom eindelijk is bij den mensch alleen de beslissing, niet zijn louter verlangen, een doorslaand bewijs van zijn karakter, voor hem zelf, zoowel als voor anderen. De beslissing wordt echter alleen zeker door de daad, voor hem zelf en voor anderen.