Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Anaxagaras, d. w. z. door een wil, welke door de kennis geleid wordt, noodzakelijk het optimisme, om gerechtvaardigd te worden, en dit wordt dan, ondanks het luidschreeuwende

®6 j1^11 jS van een 8e^ee'e wereld, vol ellende opgesteld en verdedigd.

Dan wordt het leven voorgesteld als een geschenk, terwiil het voor de hand ligt, dat wanneer iemand dit geschenk vooraf eens had kunnen bekijken en onderzoeken, er voor bedankt zou hebben. Daarom bewonderde Lessing het verstand van ziin zoon die, omdat hij volstrekt de wereld niet inwilde, met geweld' door middel der verlostangen op het wereldtooneel getrokken moest worden, en, nadat hij er eenmaal verschenen was er weder haastig van wegvluchtte.

Hier tegenover wordt dan wel aangevoerd, dat, van het eene einde tot het andere, het leven slechts een les is maar hierop zou iedereen kunnen antwoorden: „Daarom had ik maar liever gewild, dat men mij had gelaten in den schoot van het aan alles voldoening schenkende niet, waar ik noch lessen noch iets anders noodig heb!"

Zou men hier dan nog aan toe willen voegen, dat men van ieder oogenblik zijs levens rekenschap moet afleggen, dan zou hy veeleer gerechtigd zijn, er zelf eerst rekenschap over te vorderen, dat men hem uit zulk een rust overgeplaatst heeft in zulk een ongelukkigen, duisteren, angstigen en pijnlijken

tOGStana.

Want het menschelijk bestaan, verre van het karakter van eeP geschenk te dragen, draagt veeleer den stempel van een

S°u i!l lie ,men °P zicl1 geladen heeft. De invordering van die schuld heeft plaats door de dringende behoeften, de rusteloos kwellende verlangens en de ellende zonder einde, welke door ieder bestaan in het leven geroepen worden. Voor de afbetaling van deze schuld wordt in den regel de geheele duur van het leven gebruikt; maar daardoor worden alleen de renten afbetaald. De teruggave van het kapitaal geschiedt door den dood. —- En wanneer werd deze schuld aangegaan ? — Bij de verwekking ten leven.

— — Op deze wereld, dit strijdperk, waar gekwelde en door angst verteerde wezens voortworstelen, die slechts bestaan doordat het eene het andere zoekt te verslinden, waar dus ieder verscheurend dier het levend graf van duizend anderen en zijn zelfbehoud een aaneenschakeling van marteldooden is' waar met de kennis het vermogen om lijden te gevoelen steeds toeneemt, dat daarom in den mensch zijn hoogsten

Sluiten