Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De ontdekking van Amerika is het opengaan van een groot stuk aarde, een verruimen van den horizont der menschheid, eene daad, die, indien wij door andere planeetbewoners konden worden gadegeslagen, als de belangrijkste voor hen zou gelden. De anekdote van Columbus en het ei is het symbool van zijne daad als ontdekker van het Westen. Zij is zeker niet historisch, maar zij bewijst eene zeldzame eigenschap van hem, eene eigenschap, die hem tot een werkelijk groot man heeft gemaakt. Zij is het durven de eerste te zijn ten koste van de sleur, ten koste van iets anders. Van dit „andere" durven de menschen geen afstand doen en kunnen daarom niet de eersten zijn. Het doorhakken van den Gordiaanschen knoop door Alexander is eene daad van mindere soort dan de geschiedenis van het ei van Columbus, alhoewel het eene na-verwante daad is. De daad van Alexander is eene daad van zuivere kracht, de andere paarde aan kracht het genie en meer „durven". Er is meer gevaar bij het breken van een ei dan bij het doorhakken van een touw, omdat de gevolgen verschillend zijn. Ik neem hier „gevaar" in eene speciale beteekenis natuurlijk. Oppervlakkig lijkt de zaak hetzelfde, maar er is een nuanceverschil. Het durven is iets anders dan het willen en iets anders dan het kunnen. De drieëenigheid der drie is de menschelijke volmaaktheid. Het durven is de moeder van het kunnen veelal en dikwijls de moeder van het willen. Men zou ook kunnen zeggen, dat de wil de vader is van den moed, maar men vervalt dan in eene andere orde van psychische redeneering.

Sluiten