Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zooveel mogelijk afzondering, zooveel mogelijk antisociaal is het eenige redmiddel. Onbewust laat Barrès zijne personen uit »L'Ennemi des lois" hetzelfde doen. Zij gaan leven in afzondering, geheel alléén, buiten op het land.

Het gevolg van de sporen, post en telegraaf zijn de steden, die niet kunnen bestaan zonder sociaald. w. z. gemeenschapsleven.

Zoodra dus de strooming der menschen van de steden afgeleid en naar het land, de heide, de bosschen terug gekeerd zal zijn, zal het beter worden hier op aarde. Naar mijne bescheiden meening eerder niet. De aarde is daar, om den mensch te voeden, en zij voorziet daarin volkomen. Maar zoodra die mensch meer wil dan het voedsel voor zijn lichaam en zijn geest, werpt hij zich op den evenmensch, om te zijnen koste eer en macht of genot te verkrijgen. En zoo ontstaat de strijd, de onnatuurlijke belangen-strijd, de broederoorlog om relatief onnoodige dingen. Een strijd gevoerd met woorden en bedriegelijke middelen. Geen natie-versterkende oorlog van vroeger, waar het bloed vloeide en waaruit de volkeren verjongd en verlicht te voorschijn kwamen, maar een ontzenuwend geschermutsel met de slimme middeltjes van verzwakte individuen.

Door de agglomeratie in de steden is niet alléén de sociale questie, maar ook de nevrose ontstaan. Daar er geene afleiding meer is door de daad, vroeger voornamelijk door den oorlog bewerkstelligd, lijdt het

Sluiten