is toegevoegd aan uw favorieten.

Litteraire wandelingen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

op eene slechte schilderij. Hunne stemmen hebben geen klank en hunne oogen geene ziel, hunne armen zijn slap en hunne beenen zonder gang. Zoo niet in Amsterdam: als geheel zeker eene der schoonste steden van Europa. Dit is uitmuntend door den jongen Israels begrepen. Want, indien er één op den naam van intelligent en zelfbewust colorist kan aanspraak maken, dan is hij het. Als zuiver schilder niet juist boven allen uitmuntend, maar met de besten gelijkstaand, is zijn oordeel over schilderijen misschien meer dan dat van eenig ander te vertrouwen.

Ja, dat is een eigenaardig iets: het mooie van eene schilderij. En het is eene eigenaardige gave en een zeldzaam talent, zich daarin niette vergissen. Er is wel eens beweerd, dat er geen vast criterium bestaat en de smaak verschilt en wisselt met de tijden. Het komt mij voor, dat dit geene absolute, in ieder geval slecht geformuleerde waarheid is, maar dat er eene vaste werking tusschen schilderij en de levende daarvoor geplaatste menschenziel bestaat. Zit er ziel en leven in de schilderij en heeft de toeschouwer het vermogen, dit te doordringen, dan ontstaat er in zijne contemplatie een welbehagen van mooivinden. Deze contemplatie moet spontaan en geheel onafhankelijk van den wil of van de reminiscentie geschieden. Eene goede schilderij heeft een onmiddellijken greep op de ziel van het toeschouwend individu, die eene slechte niet kan bereiken. Vooral in de schilderkunst is er eene diepe klove tusschen goed en slecht werk. En toch is er een tijd geweest (dat was de achttiende eeuw), dat Rembrandt werd geminacht en op den huidigen dag