is toegevoegd aan uw favorieten.

Litteraire wandelingen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

trekken dat de kunst van den boer en den werkman grooter is dan die van de geprivilegëerde oude kasten.

Om zijn systeem eene soliede basis te geven moest Tolstoï de grootere gevoelscapaciteit der lagere standen betoogen. Het is nu wel een feit dat de sterkste liefde b.v. gevonden wordt tusschen menschen van verschillende of ongelijke standen en niet tusschen een man en eene vrouw beiden uit den hoogeren stand. Goethe, behalve door zijn eigen leven, heeft dat bewust of onbewust door zijn Faust en Gretchenaan getoond. Men zou dus kunnen besluiten, wanneer men b.v. ziet dat artiesten zich meer tot vrouwen uit de lagere standen aangetrokken voelen, dat van uit een gewoon vrouwenhart meer gevoel uitstraalt dan van eene vrouw uit de hoogere standen. Maar heeft Tolstoï gelijk, wanneer hij buiten twijfel stelt dat ware kunst door iedereen begrepen en gevoeld moet worden? Men hoort zijn betoog. De kunst dier hoogere standen, zegt hij, heeft zich afgescheiden van de algemeene kunst. Deze laatste was alléén de ware kunst. Zoo werd de kunst eene kunst van enkelen, totdat zij op het laatst zoozeer is ineengekrompen, dat zij alléén door den maker of schepper behoeft begrepen te worden. Neen, zegt hij, echte kunst valt altijd in den smaak van iedereen, zoo de verhalen in Genesis, de gelijkenissen van het Evangelie, de volkslegenden. Echte kunst moet door iedereen begrepen worden. De verstandelijke poging die noodig is voor den toeschouwer, toehoorder of lezer om de gegeven raadsels

19