Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sproken, dat wij redelijke wezens zijn, die redelijk behooren te handelen. Moeite doen voor een niet-begeerlijke zaak vind ik, en vind ieder met mij, onredelijk. Als het een Joodsch begrip is om niets voor niet te geven, of te doen, — welnu! dan mocht men mij Jood schelden. Dat was ook mijn begrip van rechtvaardigheid. En dan voelde ik mij nog Joodscher dan de Jood Spinoza, die zegt dat men God moet liefhebben zonder wederliefde te verwachten. Mijn ingeboren, strenge werkelijkheids-zucht kwam tegen dit woord in verzet. Ik geloofde niet dat dit een waarachtig gevoel kon zijn, zelfs niet in Spinoza. Hij moet het zich maar verbeeld hebben, omdat hij anders wilde zijn dan de inhalige Joden en Hollanders van zijn tijd. Recht blijft recht, vóór liefde hoort liefde, en het leven moet tot iets goed zijn, wil men er voor lijden en strijden. Ik kon vrijgevig en edelmoedig zijn als de beste Italiaan, maar het hoogste streven in de gansche natuur is evenwicht, wie zich van zijn stoel laat dringen verstoort het evenwicht in plaats van 't te bewaren, en wie eigen bloemkool voor zijn buurmans varken gooit kweekt luiheid en onrecht.

— «Ja! nu is mijn leven gered, lieve moeder!» zei ik den eersten dag van mijn herstel. «Maar ten koste van veel moeite en akeligheid. Vader en ik zijn gescheiden terwijl hij mij mij vervloekte en ik hem voor

Sluiten