Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

met eutoyyTis of tütoyvinsvos (Matth. 23:39; Mark. 11.9, Luk. 1: 68; 13 : 35; 19 : 38; 2 Kor. 1:3; Ef. 1:3; 1 Petr. 1:3).

Erasmus wil h uv fV! ttxvtuv bij het vorige voegen en (le doxologie van God laten beginnen met Oeo; svxvyvnit;. Zoo ook Clarke, de Wette, Reuss. Paulus zou dan uitspreken de algeineene souvereiniteit van Christus. Het zou een goed slot zijn van de opsomming van Israël s voorrechten. Intusschen blijft ook dan de doxologie vreemd, even vreemd als de plaatsing van eihoyviTÓ;. Betreffende de gissingen van Linwood (5',- in plaats van óeóc) en Hoekstra (uv in plaats van ö w, zie Michelsen, die uv xxi voorstelt) vergelijke men Baljon.

Zoo blijft ons niets anders over dan de gewone verklaring, welke reeds voorgestaan werd door Irenaeüs, Tertullianus, Origenes, Athanasius, Chrysostomus, Augustinus e. a., door de hervormers: Lutlier, Calvijn, Beza e. a., en later door Tholuck, Olshausen, Beek, Philippi, Ritschl (Het ontstaan der Oud-Katholieke Kerk, holl. vert. bl. 79), Gess, Weiss, Schultz (Jahrb. f. deutsche Theol. 1868), Luthardt, v. d. Palm, Vissering, J. H. Holwerda (Nieuwe Jaarb. voor Wetensch. Theol. I, bl. 55; II, bl. 557), J. II. L. Roozemeijer (7heol. Stud. IV, bl. 88 en bl. 397), Schlatter, Dalmer, Sanday and Headlara, Kuftan (Dofjrnatik, S. 194, 380), Bechtel (Die wichtigsten Aussagen des Neuen Testaments über die Person Jesu Christi, 1899, S. 227—230) e. a. Men kan de woorden van dezen nazin in één adem lezen of achter ttxvtuv een komma plaatsen. In het laatste geval verkrijgt men twee bepalingen van Christus'. o uv S7ri ttxvtuv, vgl. x.eqx\v\ u7rsp ttxvtx van Ef. 1 : 22, de antithese van uv; en 6cb$ su tou? xiüvx; , de antithese van to

icxtx axptcx. Bovendien is dan de bijvoeging van uv beter verklaard, hetgeen anders zonder schade kon wegvallen. Gess vindt hier drie apposities: die over alles is, God, geprezen tot in eeuwigheid (souvereiniteit, Godheid, aanbiddelijkheid). Een zoodanige zin zou echter geen waardig slot zijn. — IJxvtuv kan masc. (Ef. 4:6) of neutr. (Ef. 1 .22) zijn. Het laatste past hier het best. — Misschien is deze

Sluiten