Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het intellectueel karakter der leerlingen in overeenstemming moet worden gebracht. Of zulk een ideaal van vorming kan worden doorgevoerd, hangt in hooge mate af van de waarde, aan elk ander doel der opvoeding toegekend.

Het intellectueele doel.

Slechts enkele algemeene gezichtspunten wil ik aangeven.

1. Voor ons ligt de overstelpende massa van al het wetenswaardige, de onmeteljjke som van alles wat de belangstelling der leerlingen kan wekken, vooral de belangstelling van meisjes, zoo licht voor iets te interesseeren.

Groot is hier het gevaar voor encyclopaedisme. Encyclopaedisme beteekent echter onderdrukking van geestelijke beweeglijkheid en energie door doode, onverwerkte stof. Dit encyclopaedisme met zijn alzijdige belangstelling is in een tijd als den onzen, zoo rijk aan weten, alleszins begrijpelijk, doch levert een der meest te duchten gevaren van ons opvoedingswezen op. Onder zijn invloed wordt de verhouding tusschen de geestelijke kracht onzer jeugd en den last van de leerstof bij voorbaat scheef.

Niet zonder gevaar is ongetwijfeld ook het tegendeel, het eenzijdig hangen en kleven aan te weinig stofgebieden, het kunstmatig inkrimpen van den geestelijken gezichtskring. De middenweg tusschen die alzijdigheid ea deze eenzijdigheid ligt echter niet in een zoogenaamde gelijkzwevende veelzijdigheid van de belangstelling. Integendeel, juist in een krachtige afbakening van de energie, waarover enkele gebieden van wetenschap mogen beschikken, schuilt een der gewichtigste grondbeginselen van elk leerplan. Een leerplan zonder centrale vakken en zonder duidelijke afscheiding der centrale van de peripherische vakken zou den geestelijken arbeid versnipperen.

Yóór het encyclopaedisch systeem mag pleiten, dat Didactische ketterijen. 5

Sluiten