Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onmiddellijk in 't oog springen, hij is er niet minder om; wie maar iets dieper dan de oppervlakte weet te blikken in de ontwikkelingsgeschiedenis der beschaving, kan overal de duidelijkste sporen van dien invloed ontwaren. De wijsgeeren waren het voor een groot deel, die als de dragers der ideeën de denkbeelden der menigte leidden, haar wisten te bezielen met idealen en een stuwende kracht vormden, den menschen een doel van hun streven voor oogen stellend. Dikwijls evenwel werd hun beteekenis in dit opzicht niet reeds dadelijk erkend en gewaardeerd, en bleef het aan toekomstige geslachten voorbehouden, het zaad dat zij uitstrooiden tot opbloei te doen komen. „Der schöpferische Philosoph," zegt Jerusalem, „gleicht oft dem Landmanne, welcher Bilume pflanzt, deren Früchte er nicht mehr sehen wird. Er arbeitet für kttnftige Geschlechter, welche seinen Gedanken in sich aufnehmen und verarbeiten, so dass sie gar nicht mehr wissen, wer dieselben für die Menschheit zurechtgedacht hat."

Yoor een deel is dit verschijnsel wel hieraan toe te schrijven, dat de wijsgeer in zijn denkbeelden zijn tijd dikwijls verre vooruit is; voor een deel ook hieraan, dat hij zich veelal niet aanpast aan den heerschenden tijdstroom. Ook in het wijsgeerig denken toch is zulk een stroom merkbaar; niet altijd is dit gericht op dezelfde vraagstukken, noch komt het altijd tot dezelfde slotsommen. Vandaar dat Hegel zegt: „Jede Philosophie ist Philosophie ihrer Zeit; Philosophie ist ilire Zeit, in Gedanken erfasst." De wijsbegeerte is niet

Sluiten