is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

klimmen tot een hoogere eenheid. In het enkele zoekt hij naar het algemeene, in het oogenschijnlijk wisselvallige de noodzakelijkheid; en in den chaos van schijnbaar onsamenhangende verschijnselen vorscht hij naar aan wetten gebonden orde en regelmaat.

Een dergelijk zoeken naar causaal verband vindt men ongetwijfeld in alle wetenschappen; maar van den wijsgeer verwacht men toch, nog meer dan van anderen, een ruimte van blik en veelomvattendheid van beschouwing. Voegen de wetenschappen de kennis der afzonderlijke feiten groepsgewijze samen, de philosophie gaat verder en zoekt die gegevens te verwerken en saam te smelten tot een nog grooter geheel. Ziet de eenvoudige van geest slechts de enkele feiten, de wijsgeerige van aanleg beziet deze van uit algemeene gezichtspunten en zoekt eenheid te brengen in de bonte verscheidenheid van verschijnselen, die zich aan de waarneming voordoen. Hij streeft daarbij niet naar eenige nuttige toepassing of naar bereiking van zekere praktische doeleinden betreffende het materieele leven, maar stelt zich in dienst van geestelijke belangen van hooger orde, die met dat materieele leven niets te maken hebben. Gelijk trouwens alle ware wetenschap, wordt de wijsbegeerte in de eerste plaats beoefend om haar zelfs wille: de praktische vruchten, die zij wellicht afwerpt, zijn, hoe schoon wellicht ook, toch niet het eigenlijk beoogde doel. Wèl hoopt zij een gunstigen invloed te oefenen op 's menschen denken en levensvoering; maar toch slechts als een secun-