Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een betrekkelijke waarheid, aangezien zij grootendeels berusten op subjectieve gevoelens. Zij dragen geen absoluut, maar slechts een relatief karakter, omdat zij niet gegrondvest zijn in, noch voortvloeien uit het wezen der dingen, maar alleen betrekkingen aanduiden. Het waardeoordeel, dat geveld wordt, teekent zoodoende nog meer den beoordeelaar dan het beoordeelde. Het wordt beheerscht door allerlei persoonlijke lust- en onlustaandoeningen, en het bevat een aantal elementen die zich niet leenen voor een exacte en objectieve bewijsvoering.

Gewoonlijk evenwel wordt dit uit 't oog verloren, en doet men 't voorkomen als duidden de waardeoordeelen objectieve eigenschappen aan, bestaande buiten den beoordeelaar om. Het waardeeringsoordeel, hoe subjectief ook, doet zich voor als bezat het algemeengeldende kracht, als kon het aanspraak maken op een ieders onverdeelden bijval en instemming. Van hoe betrekkelijke waarde ook, het wordt voorgesteld als van absolute geldigheid, hetzij om er meer kracht aan bij te zetten, er meer gezag en invloed aan te verzekeren, hetzij omdat wij gemakkelijk er toe verleid worden ons subjectieve oordeel te objectiveeren en het te projecteeren buiten onszelven, als duidde het objectieve eigenschappen aan der dingen.

Om diezelfde reden wordt ook, al is het onmogelijk een absoluten maatstaf voor het waardeoordeel te vinden, voortdurend gezocht naar dergelijke absolute normen, die voor een ieder van kracht zouden moeten

3

Sluiten