is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wereld liggend, ook buiten het bereik eener streng I wetenschappelijke critiek, onderhevig als zij zijn aan j persoonlijke opvattingen, wier waarheid niet te beoordeelen valt en die al naar den persoonlijken smaak als juist of onjuist kunnen worden aangemerkt. De metaphysica ontleent haar recht van bestaan niet aan zekere wetenschappelijke waarde, maar aan de behoefte deirede om onze gebrekkige ervaringskennis zoo goed,, mogelijk aan te vullen. Strevende naar den opbouw' van een samenhangend geheel, moet zij onvermijdelijk de daartoe hoogst onvoldoende gegevens der ervaring aanvullen met produkten van bespiegeling, wier juistheid bij gebrek aan een beproefden toetssteen niet valt te bewijzen, en wier zekerheid noodwendig moet achterstaan bij die welke de ervaring vermag te bieden.

Vandaar ook, dat een metaphysische bewering nooit, logisch mag verwachten algemeen te zullen worden gedeeld en aangehangen. Wel is waar kan de pern soonlijke overtuigdheid hier buitengewoon sterk zijnji, wellicht sterker zelfs dan die welke langs anderen weg verkregen wordt, maar een dwingende bewijskracht tegenover andersdenkenden is hier niet te vinden. Wie eenzelfde overtuiging is toegedaan, zal allicht aan de aangevoerde argumenten een groote waarde toekennen; maar wie een andere meening aanhangt, zal er weinig door overtuigd worden. De metaphysica blijft een rijk van hypothesen; en nimmer mag zij de subjectieve verzekerdheid, waarvan zij de tolk is, ver-