Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eenzelvigen met positieve kennis of bewezen zekerheid. Verliest zij het onderscheid tusschen die beiden uit 't oog, dan vervalt zij noodwendig in een aanmatigend en eigengerechtigd dogmatisme, dat in onverzoenlijken strijd komt met de critische wijsbegeerte, en niet in staat is de bedenkingen en bezwaren welke deze er tegen inbrengt, te weerleggen.

Inzonderheid is de waarde der metaphysica bestreden door het positivisme, te beginnen met Auguste Comte, die aan deze wijsgeerige richting haren naam gaf. Het is bekend, dat Comte in den ontwikkelingsgang van het menschelijk denken een drietal opeenvolgende stadiën onderscheidt, namelijk een theologisch, een metaphysisch en een positivistisch tijdperk, waarin achtereenvolgens de godsdienst, de bespiegelende wijsbegeerte en eindelijk de positieve wetenschap den scepter zwaait en de leiding op zich neemt. Op het oogenblik zouden wij de eerstgenoemde periode reeds achter den rug hebben, maar alsnog verkeeren in de tweede. Volgens Comte en zijn school nu, is alle metaphysische bespiegeling als volkomen onvruchtbaar te veroordeelen. Het wezen, de eerste oorzaken en het einddoel van de verschijnselen die wij waarnemen, liggen geheel buiten ons bevattingsvermogen, en hun kennis is voor ons ten eenenmale onbereikbaar, zoodat alle zoeken daarnaar zinloos is en tot niets anders leidt dan tot een reeks van waardelooze bespiegelingen, die ons hoegenaamd niet verder brengen. De

Sluiten