is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

op een noodwendig als waarheid erkend worden, m. a. w. op algemeengeldigheid, onafhankelijk als de rede is van alle bizondere omstandigheden en persoonlijke ervaring. En slechts zulk een algemeengeldigheid kan volgens haar een bewijs van volstrekte waarheid heeten.

Yoor het rationalisme, dat uit zijnen aard als methode aan deductie de grootste waarde toekent, is de mathesis, die aan geen ervaring hoegenaamd gebonden is, het toonbeeld van echte wetenschap. Voor de door ervaring en inductie verkregen kennis der verschijnselen daarentegen, vertoont het rationalisme dikwijls zekere minachting en geringschatting. Deze toch levert geen eigenlijke wetenschap, aangezien wij die nimmer door subjectieve en veranderlijke ervaring kunnen deelachtig worden en wij langs dien weg nimmer geraken tot volstrekt algemeene kennis. Toch gaat het rationalisme slechts oogenschijnlijk om buiten alle empirie, en beweert het ten onrechte het buiten deze te kunnen stellen. Om toch te beoordeelen of de door zuiver denken verkregen kennis inderdaad met de werkelijkheid overeenstemt, dient deze noodwendig getoetst te worden aan de uitkomsten der ervaring. En ook het materiaal waarmede het werkt, is niet uitsluitend een produkt van zuivere rede, maar wel degelijk, ook al wordt dit wellicht niet erkend of ingezien, voor een groot deel de vrucht van waarneming en ervaring, hetzij dan van den persoon zei ven, hetzij van anderen, voorgeslachten of tijdgenooten.

Zijn toppunt bereikt het rationalisme in het d i a 1 e c-