Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hij, dat wetenschappelijke kennis onmogelijk zijn zou, maar alleen dat deze slechts te verkrijgen is langs empirischen weg.

Hetzelfde kan gezegd worden van het scepticisme in de moderne wijsbegeerte; ook dit predikt geen nihilisme, maar wijst alleen op de beperktheid onzer kennis en harer hulpmiddelen, bestrijdt den waan van eene erlanging van absolute waarheid, zooals het rationalisme die verkondigt, en richt zich tegen de aanmatigingen der speculatieve wijsbegeerte. Het vestigt de aandacht op het betrekkelijk karakter van al wat wij als waarheid aannemen, hoe evident die ook schijnen moge, zoodat zij dikwijls zelfs niet meer bezit dan eene tijdelijke en plaatselijke waarde. Die betrekkelijkheid volgt niet alleen uit het feit, dat al onze kennis voortvloeit uit een betrekking tusschen erkennend subject en erkend object, maar ook daaruit, dat al onze beweringen uitgaan van zekere vooropgestelde en zelve niet nader te bewijzen praemissen en veronderstellingen, zoodat aan alle daarop gegrondveste gevolgtrekkingen slechts een relatieve waarheid is toe te kennen.

Evenwel, wordt zulk een scepticisme te ver doorgevoerd, zoodat het aan alles gaat twijfelen, dan verliest het zijn oordeelkundig karakter en vervalt het tot een verlammend en onvruchtbaar nihilisme. Trouwens logisch heft het dan eigenlijk zichzelf op, aangezien het dan in zijn uiterste consequentie ook aan de waarheid van zijn eigen beweringen moet gaan twijfelen, wil het niet met zichzelf in tegenspraak

Sluiten