is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

chologie ist ihrem Gegenstande nach nur als Geisteswissenschaft und in gewissem Sinne als die Grundlage aller übrigen zu charakterisiren.' Maar hij voegt er aan toe : „ihr ganzes Yerfahren aber, ihr methodisches Gebahren ist vom Anfang bis zum Ende dasjenige der Naturwissenschaften." Desondanks en ofschoon de psychologie voortdurend voeling dient te houden met de natuurwetenschap, vormt zij toch een zelfstandige wetenschap. Alleen een streng materialistische zienswijze kan haar rekenen tot de natuurkennis; maar dan geschiedt zulks op grond van een bepaalde metaphysische hypothese aangaande het wezen van den geest en het verband tusschen lichaam en ziel, en wordt daarmede het streng empirisch karakter der psychologie uit 't oog verloren.

De psychologie houdt zich bezig met het zieleleven des menschen, maar zij kan daartoe niet blijven staan bij den mensch, beschouwd als afzonderlijk individu. Want zij mag nimmer uit 't oog verliezen, dat de mensch is een sociaal wezen met al de verstrekkende gevolgen welke die erkenning in zich sluit. Reeds Herbart merkte op x): „Die Psychologie bleibt immer einseitig, so lange sie den Menschen als alleinstehend betrachtet." Het is dan ook welbekend, hoe 's menschen oordeel en gevoelsleven, niet minder dan zijn zeden en gewoonten, afhankelijk zijn van zijn omgeving, en in hoe sterke mate hij onderhevig is aan suggestie en neiging tot nabootsing. Op alle trappen van zijn ontwikkeling wordt

') Lehrbuch der Psychologie § 240.