Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werkzaam. Al naargelang van de herinneringsbeelden, die als restanten van vroegere ervaring in den geest zijn opgehoopt, assimileert zich deze uit zijn waarneming van de omgevende buitenwereld al datgene, waarvoor aanknoopingspunten bij hem bestaan: vandaar dat de indruk van het waargenomene en de gedachtenreeksen die dit opwekt, bij verschillende personen zoo uiteenloopen. Een slavenmarkt b.v. zal een gansch verschillenden indruk maken op een planter, een menschlievend zendeling en een rondreizend schilder: in verband met ieders beroep, werkzaamheden en levensidealen, zijn de gewekte gevoelens in hooge mate onderscheiden, en wordt bij den een de aandacht getrokken door gansch andere deelen van het totaalbeeld dan bij den ander.

M. a. w. de voorstellingen en begrippen, die aireede in den geest aanwezig zijn, spelen steeds een groote rol; zij worden, naar men het wel eens aanschouwelijk heeft uitgebeeld, voortdurend door de indrukken der buitenwereld heen en weer bewogen en gerangschikt als de glasplaatjes in een kaleidoscoop, die eveneens telkens geheel andere totaalbeelden leveren. Gelijk een klavier, hoewel steeds met dezelfde toetsen en snaren, toch een oneindige verscheidenheid van melodieën vermag voort te brengen, al naarmate het bespeeld wordt, zoo vermogen zich ook de elementen van onzen geest, al naar gelang van de prikkels, waarop gereageerd wordt, in oneindige combinaties te groepeeren. Wat wij dus door onze ervaring leeren, is niet maar eenvoudig een

Sluiten