is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den aanvang der psychische ontwikkeling het geheele geestesleven is saamgesteld, kenmerken zich in een later en hooger stadium de intellectueele processen van hooger orde door een duidelijk uitgesproken subjectief gevoel van eigen persoonlijke werkzaamheid; terwijl in vele gevallen van geestesstoornis het logisch " denken, d. i. de onder de heerschappij van den wil staande actieve geesteswerkzaamheid, geheel op den achtergrond treedt tegenover het los en onsamenhangend spel van wisselende en ongeregelde associaties.

§ 3. Bewuste en onbewuste psychische verschijnselen.

De eigenschap van bewustzijn is het hoofdkenmerk der meeste, zoo al niet van alle psychische verschijnselen. Vele psychologen van onzen tijd zijn de meening toegedaan, dat zij een vereischte is voor elk proces dat in ons plaats grijpt, wil het tot de psychische gerekend worden, en dat al die processen, welke zonder bewustzijn voorvallen, niet tot het gebied der psychologie maar tot dat der physiologie behooren. Van onbewuste psychische verschijnselen kan men volgens hen niet spreken, aangezien dan juist het eenig typisch kenmerk zou ontbreken, dat de psychische verschijnselen onderscheidt van andere. „Alles was unserem Bewusstsein gegeben ist," zegt b.v. Ziehen,