Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BEWUSTE EN ONBEWUSTE PSYCHISCHE VERSCHIJNSELEN.

„und nur dieses ist psychisch.... Psychisch und bewusst sind für uns zunachst identisch."

Andere psychologen daarentegen leggen zich niet neer bij een dergelijke beperking van den omvang der zielkundige wetenschap. Zij rekenen ook onbewuste verschijnselen te behooren tot het gebied der psychologie, hetwelk zij dus verder uitstrekken. Hiertegen is geen direct bezwaar, mits men het onbewuste zoo min mogelijk aanwende ter verklaring, aangezien anders de verbeelding vrij spel heeft en alle waarheidscontröle gaat ontbreken.

Dit is in ieder geval zeker, dat de bewuste processen slechts een zeer klein deel uitmaken van ons leven, en dat de onbewuste werkzaamheid daarin veel uitgebreider is dan de bewuste. Gelijk slechts een klein gedeelte der aethertrillingen in het spectrum voor ons oog zichtbaar wordt, zoo wordt ons slechts een zeer gering deel der processen die zich in ons centrale zenuwstelsel afspelen, bewust; op dezelfde wijze als tal van zintuigelijke indrukken niet tot het bewustzijn doordringen. „Unser bewusstes Leben," zegt Alois Riehl, „ist nur ein kleiner Ausschnitt unseres Lebens; aus der breiten und tiefen Unterströmung desselben heben sich nur einzelne wenige Wellen empor und werden vom Lichte getroffen." Zoo ook worden er alle mogelijke overgangen gevonden tusschen bewuste en onbewuste toestanden in den vorm van half- en onderbewustzijn; vandaar dat Jelgersma het bewustzijn meer beschouwt als een quaestie van quantiteit dan van

Sluiten