is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

afgeleid, dat men daaronder iets zou te verstaan hebben dat een onafhankelijk bestaan voert. Het is een algemeen geijkte term, maar die hoegenaamd niet het aannemen praesumeert van een onstoffelijke psyche in dualistischen zin. Een dergelijk dualisme toch zou voortdurend in strijd komen met onze wetenschappelijke behoefte aan een monistische wereldbeschouwing en ons onophoudelijk verwikkelen in onoplosbare tegenstrijdigheden.

j\ Elk dualisme in de psychologie lijdt schipbreuk op eene onverklaarbare wisselwerking tusschen het phy-

' sische en het psychische. Zijn die beide grootheden strikt heterogeen, dan kunnen zij ook onmogelijk in elkander overgaan. Zulk een overgang zou daarenboven in onverzoenlijken strijd komen met de grondwet van het behoud van energie. Een afzonderlijke psychische causaliteit is moeielijk aan te nemen, en men zou ook niet weten wat daaronder te verstaan; en ware een zuiver geestelijke krachtin staatphysische veranderingen te weeg te brengen of omgekeerd, dan zou daarmede noodwendig de doorloopende physische causaliteitsreeks voortdurend onderbroken worden. „Indien een bloote gedachte," zegt Paulsen,') „een hersenmolecule in beweging kan brengen, dan kan zij evenzoogoed bergen verzetten of de maan uit haar loopbaan doen wijken: het een is juist evenzoo begrijpelijk of onbegrijpelijk als het ander."

') F. Paulsen. Einleitung in die Philosophie. 4. Aufl. pag. 66.