is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

INTELLECTUALISME EN VOLUNTARISME.

dit zeker niet van een sterke bewijskracht der aangeprezen richting. De zedewetten wortelen in 's menschen natuur; daaraan ontleenen zij haar kracht; en men behoeft niet te duchten dat haar voortbestaan wordt bedreigd door zekere wijsgeerige leeringen, die niet overeenstemmen met zeer verbreide en veelgeliefde voorstellingen en wenschen. Te meer niet, waar wij in de gelegenheid zijn op te merken, dat vele zoogenaamde atheïsten en materialisten inderdaad veel idealer gezinde, met fijner gemoedsleven en betere moraal toegeruste menschen zijn dan een groote hoop orthodoxgodsdienstige, maar materieel-egoïstische geloovigen. ')

§ G. Intellectualisme en voluntarisme.

Een der gewichtigste strijdvragen onder de psychologen is die over het intellectualisme en voluntarisme. De vraag doet zich hier voor, wat belangrijker is in het leven van het individu: het eigen zelfbewuste denken, de apperceptieve voorstellingsverbindingen met de daaruit geboren gevolgtrekkingen, dan wel het gevoelsleven, de onwillekeurige en veelal onbewuste aandriften en instinkten, die het individu grootendeels met zijn soortgenooten gemeen heeft. Tot de typische vertegenwoordigers van het intellectualisme behoort Spinoza met zijn „Intellectus et voluntas unum et

') Vgl. A. Forel. Gehirn und Seele. 6 Aufl. 1899, pag. 9.