is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Deze zoeken de rechtvaardiging hunner zedeleer in geloofswaarheden. Hiertegen valt evenwel aan te voeren, dat de moraal niet noodwendig verbonden is aan godsdienst. De godsdienstige voorstellingen ontspringen uit een gansch anderen bodem en hebben een gansch ander doel. Godsdienst en moraal zijn op verschillende wijzen geboren; hoezeer zij elkander ook kunnen steunen, zij zijn eerst secundair met elkander in verband getreden. En al moge beider graad van ontwikkeling veelal parallel loopen, hieruit volgt nog niet dat zij noodwendig gepaard gaan of dat tusschen beide een oorzakelijke samenhang bestaat. De godsdienst heeft aan de zedelijke voorschriften zekere symbolen toegevoegd, er een bovenaardsch karakter aan gegeven en er een theocratischen oorsprong en sanctie aan verleend; maar dit alles geeft nog niet het recht, beide als een onafscheidelijk geheel aaneen te koppelen. Geschiedt dit wèl, dan staat of valt die zedelijkheid met de al dan niet aanneming der geloofswaarheden; en plaatst men zoodoende de zedewet buiten 's menschen natuur, dan laat men haar rusten op een grondslag die aan twijfel onderhevig is. De godsdienst werkt ongetwijfeld als een bezielende kracht en steunt in hooge mate de zedelijke tucht; maar daarom mag het geloof nog niet verheven worden tot grondslag der zedelijkheid, en de zedekundige vraagstukken dienen onafhankelijk daarvan onderzocht te worden.

Dit neemt evenwel niet weg, dat, welke verklaringen en theorieën de wijsbegeerte ook opstelde, de groote