is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

richting wijst er op, dat de zedewetten, met inbegrip van het geweten, zich eerst langzamerhand ontwikkeld hebben onder den invloed van allerlei geschiedkundige en sociologische omstandigheden. Zij zijn niet standvastig en onveranderlijk, maar afhankelijk vant tal van historische en ethnographische gegevens. WatI als zedelijk wordt beschouwd, is steeds in ontwikkeling begrepen, strevende naar een hooger volkomenheid. Zoo zien wij bijv. een voortdurende wijziging van, denkbeelden omtrent de rechten van den menschj zoowel ten gevolge van verruimd inzicht als van een veredeling van 's menschen gemoedsleven. De rechtsbepalingen en de heerschende oeconomische leeringen zijn, als afhankelijk van het rechtsbewustzijn en van de bestaande maatschappelijke toestanden, voortdurend in wisseling begrepen. Naargelang van de levensvoorwaarden en van de sociale omstandigheden waaronder een volk leeft, kunnen zijn voorstellingen omtrent goed en kwaad zich zeer verschillend voordoen; vandaar het groot verschil van wat als recht en deugd beschouwd wordt in verschillende tijden en bij verschillende volkeren. Al naargelang van den tijd, de plaats en de omgeving, waarin een mensch leeft, zijn de deugden, die hij als de hoogste vereert, onderscheiden. Alle tijden en alle volkeren hebben hun voorstellingen gehad van goed en kwaad; maar de inhoud daarvan was geenszins standvastig. Ja zelfs in éénzelfde maatschappelijk verband zijn 's menschen inzichten omtrent het zedelijke en geoorloofde dikwijls uitermate uiteenloopend,