Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

godsdienst onbepaald absoluut goed, goed voor t.jd en eeuwigheid, eoed omdat de christelijke openbaring ze goed noemt. Zij weet niet, dat b. v. haar deugd par excellence, de specifiek christelijke deugd der onthouding haar waarde eerst tegenover de bedorven heidensche weelderigheid verkregen heeft, tegenover het verstandige, bedachtzame genot echter geen deugd meer is. Zij heeft bepaalde middelen, die voor haar zonder betrekking tot hun doel goed zijn en andere, die voor haar zonder betrekking tot hun doel, slecht zijn. Zij komt in zoover met recht tegen de hier besproken stelling op.

Het moderne christendom, de tegenwoordige wereld heeft evenwel dit geloof praktisch reeds lang afgelegd. Met den mond weliswaar noemt het de ziel het evenbeeld Gods en het lijf een stinkende madenzak; met de daad echter bewijst het, hoe weinig ernstig de godsdienstige frases gemeend zijn. Het bekommert zich weinig om dat betere deel en geeft aan het verachte lichaam geheel zijn denken en trachten. Wetenschap en kunst, de produkten aller hemelstreken gebruikt men tot zijn verheerlijking, om het kostbaar te kleeden, lekker te voeden, zorgzaam te onderhouden en zacht neer te vleien. Ot men al in vergelijking tot dat eeuwige leven verachtelijk van dit aardsche leven spreekt, toch hangt de praktijk zes lange weekdagen onvermoeid aan zijn genot, terwijl men den hemel ternauwernood Zondags een kort uur onoplettende oplettendheid waardig keurt Met dezelfde hersenlooze voortvarendheid komt dan de zoogenaamd christelijke wereld ook mondeling tegen ons thema op, terwijl zij werkelijk de meest gesmaalde middelen met het doel der eigen welvaart heiligt, als argumentum ad hominem zelts de prostitutie met staatsmiddelen gedoogt. Wanneer de Kamers van onze representatieve staten de vijanden hunner burgerlijke orde met standrecht en deportatie er onder houden en deze misdaad tegen de veel geprezen spreuk „wat gij niet wilt, dat u geschiedt, doe dat ook aan een ander n,et met het openbare heil, of hunne echtscheidingswetten met de burgerlijke welvaart motiveeren, dan wordt hiermee feitelijk erkend, dat het doel het middel heiligt. En wanneer ook de burgers aan den staat rechten veroorloven, die zij zelf zich niet veroorloven, dan zijn het toch ook in den zin van onze tegenstanders slechts de afgestane eigen

rechten van zijn onderdanen.

Weliswaar, wie in de burgerlijke wereld leugen en bedrog als middel van verrijking, zij het dan ook met het doel van weldadigheid ergens anders, gebruikt, of als de heilige Krispinus, leer steelt om voor arme menschen schoenen te maken, die heiligt zijn mi delen niet met zijn doel, omdat voor haar (n.1. voor de burgerlijke orde) het doel niet, of slechts nominaal, wel in het algemeen, maar

Sluiten