Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

recht, ja of neen? En hier, voor het procesgebied, klinkt zij: is ijdel formalisme er in geslaagd materieel recht te ontzielen, ja of neen? Zoo ja, — en dit is met den meesten nadruk mijn antwoord, — dan moet de grondslag herzien en de bijl aan den wortel. Niet struiken of heersters vallen hier uit te roeien, maar de ongerechtigheid, die aan onzen procesvorm kleeft, en doorstraalt in schier ieder onderdeel daarvan moet worden opgeruimd. Het historisch d. w. z. romeinschrechtelijk element drukt als een Alp op de schouders van ons procesrecht. Daarvan moet het worden bevrijd opdat onze samenleving vrij ademen kunne. Werpen wij een blik op dit albeheerschend vitium origines.

II.

Romeinseh proces.

Geen afdoender middel om zich rekenschap te geven van den rechtstreeks vernielenden invloed, dien eenzijdige studie van het romeinsche recht op een geest van den eersten rang oefent, dan de algeheele verwaarloozing, ja smadelijke bejegening van het ethisch moment, bij den rechtsgang. Onder de kenners van het romeinsche recht neemt R. v. Ihering eene voorname plaats in. Onophoudelijk vestigt hij de aandacht op den bouw van dat Recht als kunstwerk. Daardoor echter laat hij zoozeer zich mede-

Sluiten