Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

brengt straks de scholastiek. De glosse is de parasiet, de woekerplant, die om het ranke lijf' van het Recht zich slingert, gelijk de klimop oin den eik. Scheppen doet zij niet en wil zij niet. Zij heet alleen te verklaren, doch hare uitlegging zelve is die van den anatoom niet van den bioloog. De warme polsslag van het leven, dat uit de rechtsbronnen u te gemoet treedt, ruilt gij bij haar in voor de muffe lucht van een antiquiteiten-kabinet. Chi non ha Azo, non va a Palazzo werd van een beroemd glossator gezegd. Toen echter was der Romeinen, voorwaar verkeerd toegepaste, maar op zich zelve onvergelijkelijke methode : liet Recht aan zijne bron te bespieden, reeds lang vervloden.

Heel wat erger maakte het de scholastiek, getrouw aan den verfoeilijken grondtrek der kerk om vormen voor zaken te nemen. De ketterjacht doet met Thomas den Aquinaat haren intocht. Met eene duidelijkheid, die niets te wenschen laat, spreekt hij het uit, dat afvalligen ook aan den lijne tot terugkeer gedwongen moeten worden. (1) Op grond van dien regel, richtte de Inquisitie hare gruwelijke menschenslachtingen aan, en waadde de kerk door het bloed, dat zij, even snood als geveinsd, voor rekening van het wereldlijk gezag liet. Harerzijds kon zij alsdan devotelijk op hare lieftalligheid zich beroepen, — ecclesia non sitit sanguinem.

(1) Accipere fidem est voluntatis, sod tenere eam acceptam est necessitatis. Et ideo haeretici .sunt eompellendi ut lidem teneant.

Sluiten