Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„niet een snaphaansteen daarvan verloren laten gaan, „zonder te klagen.

„Te dien einde moet de weg naar het vormelijke recht, „hem recht, gemakkelijk en kort gemaakt, maar niet versperd of verengd worden."

Wer über gewisse Dinge seinen Verstand nicht verliert, der hat keinen zu verlieren —zegt Lessing. Men bedenke: de schrijver van dit, hier in zijn geheel weergegeven, betoog is een der mannen (1720—1794), waarop Duitschland terecht roem draagt. Zijn standbeeld kan men te Osnabrück vinden. Yoor de eigenlijke Culturgeschichte, was hij de baanbreker. In zijne vaderstad, werd hij, 1747, advocatus patriae, wij zouden zeggen raadpensionaris. Onafgebroken, bleef hij raadsman van den regent van Osnabrück, tijdens de minderjarigheid van den hertog Friedrich von York, die, als protestantsch bisschop, 1763, Osnabrück verkreeg.

Vergelijke men thans den eenigen grond, waarop formeel recht (of formeele waarheid) aan werkelijk recht wordt voorgetrokken. Die grond is: quieta non movere, — er mocht eens meeningsverschil of twist ontstaan. Nu, er is altoos baas boven baas. Dan had Fredertk Willem I een beter middel om dat doel te bereiken. Den 15en November 1739, vaardigde hij een kabinetsorder uit, die iedere vertaling van kleur berooven zou: „von Morgen „über acht Tage ab, wenn ein Advocat oder Procurator „oder andrer dergleichen Mensch Sr. K. Maj. durch „Soldaten Memorialien in Prozess- oder (jnadensachen, ein-

Sluiten