Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kracht hebben aangebracht, die aan de Hindoe-Javaanse rijken voor lange tijd de hegemonie in de Archipel verzekerd heeft Maar de fijnste beschaving van alle volken van de Archipel bezaten de Javanen reeds vóór de komst der Hindoe's, als blijkt uit hun muziek en toneel. En juist op Java vestigden zich de Hindoe's het meest, gelijk later Chinezen, Arabieren, Nederlanders, omdat zij daar het beste milieu vonden. Dat het Hindoe-Javaanse koloniale rijk groter en machtiger is geweest dan de vele andere leenstaten, vroeger of later door kustvolken in de Archipel gesticht — Djohor, Atjeli, Makasser, Ternate, Tidore —, dat is mede te danken aan de volkrijkheid der Javaanse vlakten, waardoor de kolonieën voortdurend nieuwe immigranten uit het moederland konden krijgen; zoodat ze niet, als die der andere Archipelvolken, overal aan de kusten bleven hangen, maar zich hier en daar uitbreidden tot ver in het binnenland.

In de 15" eeuw waren de Hindoe-Javanen de omwoners der Java-zee geworden, zooals de Grieken die der Aegeïse zee, en bezat het rijk van Madjapahit het dominium ma ris javani, daarin één van streven met Rome en Zweden, met dit verschil, dat hier niet één sont toegang gaf, zoodat Java niet was af te sluiten, maar ook niet anderen afsluiten kon.

I)e sterkste tegenstelling tot dit Javaanse rijk vormen de leenstaten der Molukken: Ternate en Tidore. Roofstaten zijn het altijd geweest, door de kleinheid van het moedereiland niet in staat tot vestiging van volkrijke kolonieën, boven hun kracht levend, alleen door de macht hunner vloten en de onmacht hunner buren; daarin overeenkomend 7net Venetië en met Nederland in Europa, maar nog merkwaardiger dan deze om hun uiterst geringe omvang. Twee

Sluiten