Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een klein gedeelte ontbreekt of was om een of andere reden totnogtoe niet voor mij toegankelijk. Maar dat dit weinige veel zal bevatten, dat het hier gegevene wezenlijk zou verrijken, betwijfel ik.

Ook onder het opgenomene is trouwens heel wat, dat voor ons doel van zeer geringe waarde is. Bij de litteratuuropgave mocht het niet ontbreken, maar de vermelding aldaar is dan ook dikwijls het eenige; een verdere bespreking bij de verschillende kringen en rubrieken kon gerust achterwege blijven. Zeer streng ben ik overigens bij mijn oordeel in deze niet geweest. Sommige stukken hebben zelfs hunne latere vermelding te danken juist aan grove onjuistheden en dwaasheden. De latere niet-vermelding is dus als zoodanig nog geen afkeurend oordeel.

Ik meende voorts niet met de bloote opgave der litteratuur te kunnen volstaan. Het tusschen haakjes bijgevoegde jaartal, dat óf betrekking heeft op den tijd, waarin de gegevens werden verzameld, óf op dien van het eerste verschijnen, geeft reeds eenigermate een maatstaf ter beoordeeling èn van de waarde voor dezen tijd èn voor de betrouwbaarheid, hoewel natuurlijk niet in allen deele. Een werkje bijv. als Anderson's „Mission to the East-Coast of Sumatra," ofschoon van 1823, is zelfs nu nog niet van belang ontbloot, en pleit voor het goede waarnemingsvermogen van den schrijver, zoowel als voor zijn talent om informaties in te winnen. Behalve dus het aangeven van het jaartal heb ik me hier en daar een korte opmerking veroorloofd, een waardeeringsoordeel uitgesproken, zonder dat ik dat oordeel daar nader kon motiveeren. Men gelieve mij dan voorshands „op gezag" te gelooven; bij het latere overzicht treed ik vanzelf in meer bizonderheden. Voorts zijn er verschillende artikelen, welker waarde in dit opzicht niet in een korte uitspraak kon worden gekenschetst. Veel hangt daarenboven af van den schrijver, van den aard van het stuk, bijv. of het voor wetenschappelijke lezers is geschreven, of een voordracht is voor een gemengd gehoor, of een bijdrage voor een letterkundig tijdschrift. Dit moge hier nog nadrukkelijk vermeld worden, dat de kwaliteit op verre na niet beantwoordt aan de kwantiteit, dat m. a. w. het percentage, dat inderdaad wetenschappelijke waarde heeft, uiterst klein is.

Het meest belangrijke zal, ter plaatse waar het behandeld wordt, met vette letters worden aangegeven.

Ten slotte nog deze opmerking. In deze litteratuuropgave zijn de naam van den schrijver, de titel van het boek of artikel enz. enz. meestal voluit of met slechts geringe afkortingen opge-

Sluiten