Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verkoopen, de bakkers aldaar moesten hun koren in Delft laten malen en slechts twee vischkoopers mochten er zijn, opdat de vischhandel zich daar niet zou vestigen '). Schepen, zeilen, laken, zout en papier mochten er niet gemaakt, masten, pik en teer niet verkocht worden a).

Even enghartig als Delft tegenover Delftshaven gedroeg zich Middelburg tegenover Arnemuiden. De laatste stad stond sterker tegenover haar haven dan Delft. Deze werd bewoond door Delftsclie burgers, de plaats behoorde onder de vrijheid liarer moederstad; doch Arnemuiden was het eigendom van Middelburg. Dit bezat de jurisdictie in en langs de Arne reeds van 1251 af3). Eerst in 1521 kocht zij de heerlijkheid Arnemuiden zelf, maar reeds vroeger had de stad er eene meer uitgebreide bevoegdheid dan alleen de rechtspraak in en langs de haven, Zij hief er bieraccijns, zorgde voor versterkingen en bestrating en voor den zeedijk J). Dit oude Arnemuiden werd evenwel door het afslaan van land in den loop van de IS1'1' eeuw minder belangrijk en verloor geheel zijne beteekenis tegenover een nieuw Arnemuiden, dat er naast opkwam. In 149.3 werden daar eene haven en nieuwe stratey aangelegd. Nu werd het Middelburg toch te gevaarlijk; nog in hetzelfde jaar kocht het van Philips van Bourgondië en diens vrouw Anna van Borsselen hun ambacht Oosthoek in de parochie Nieuwerkerke en in 1508 eveneens het ambacht, dat toebehoorde aan Boudewijn, bastaard van Bourgondië, heer van Zoutelande, en daarmee had het den grond, waarop liet nieuwe Arnemuiden verrezen was, in haar bezit. Terstond werd den handel daar de kop ingedrukt: de groothandel werd er verboden, de huizen te Nieuwerkerke afgebroken, zoodat de vierschaar daar niet meer gehouden kon worden, de inwoners gedwongen om in Middelburg te gaan wonen en allerlei hatelijke maatregelen hatelijk uitgevoerd, om het plaatsje in zijn groei te belemmeren 5)- Iloe zwaar het juk J&er liartelooze Mid delburgsche handelsheeren erop drukte, blijkt voldoende uit het aanbod, dat het aan Karei V deed, n.1. om jaarlijks 1000 ctG te betalen 6), eene enorme som als men bedenkt, dat Schiedam in dien tijd bijna 445 10. Rotterdam bijna 1007 IC jaarlijks aan den vorst had op

1) Soutendam, Keuren en Ordonn., blz. 222 vlg., 178, 223.

2) Van Bleyawyok, II, blz. 743. Deze ordonnanties kunnen echter ten deele wel na de middeleeuwen gemaakt zijn.

3) Van den Bergli, I, 590: „So wat so ghesoliied binnen Arne of up dendykof ene roede binnen dike, dat sal men berichten bin Middelburg ende bi der chore van Middelburg.''

4) A. M. Kesteloo, Rek. van Middelburg in Archief v. h. Zeouwsch Gen., IV, blz. 339; V, blz. 254 vlgg.; VI, blz. 109 vlgg., 114, 357 vlg.

5) Dezelfde, Gesch. en Plaatsbeschrijving v. Arnemuiden (1875), blz. 4 vlg.

6) Ib., blz. 7; Boxhorn, (I, blz. 174 vlg.) spreekt van 3000 tl', doch dit lijkt mij wel wat onmogelijk.

Sluiten