is toegevoegd aan uw favorieten.

Het land van Kruger en Steijn

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Taal" zijn opgenomen, iets wat ons zeer natuurlijk voorkomt, wanneer we slechts letten op het vrij groot aantal Maleische slaven, die van lieverlede uit Batavia zijn ingevoerd. x)

Toen de Oostindische Compagnie over de Kaapstad haar schepter zwaaide, was het Hollandsch in zijn wittebroodsweken; het eenzijdig uitsluitingssysteem van dit handelslichaam waakte tegen eiken vreemden invloed. Anders werd het, toen de Engelschen te Kaapstad de baas werden. «Plotseling stond in 1800 het Hollandsch aan de Kaap stil, zegt Dr. H. J. Kiewiet de Jonge. 2) De Engelsche invloed werd met den dag sterker; Engelsche manieren en Engelsche levenswijze, Engelsche kleeding verdrongen de eenvoudige Oud-Hollandsche degelijkheid, en ook de geliefde Hollandsche taal kreeg een gevoeligen knak.

Ja, wel mocht de dichter wanhopig uitroepen:

Engels! Engels! alles Engels! Engels wat jij siet en lioor:

In ons skole, in ons kerke, wordt ons moedertaal vermoor.

Ag lioe word ons volk verbaster, daartoe werk ons leeraar saam.

Hollans nog in sekere skole: is bedrog, 'n blote naam!

Wie hom nie lat anglisere wordt geskolde en gesmaad;

Tot in Vrijstaat en Transvaal al, overal dieselfde kwaad.

Mooie woorde, holle klauke, vrome praatjes geen gebrek;

Die wat van gevaar durf prate, die verklaar hul stapelgek.

«Leer maar Engels! dit maak salig!" Skree hul uit met groot kabaal,

//Hollans sal van self wel kome, Afrikaans is Hotnotstaal!"

Selfs ons kinders, as hul weer kom, van die skole, ag hoe koud,

Hoog van oog, vol selfverbeelding, stug en stijf as stukke hout.

Engluh no-vels, English journah, daarmee word die tijd verkwis,

En so menig arme ouwer weet nie dat daar gif iu is.

Dan die modes: al die klere, strikkies, lintjes, wat nie al?

En die huisraad moet verander, wat nou Susan nie beval.

Pa is wijn- of vee- of graanboer, mar sijn dogter is bekwaam,

Als sij daar soms naar gevraag word — boer is tog so'n lage naam!

En wat Afrikaans of Hollans praat en as sijn taal begeer,

Die is dwaas, 'n arme sukkel, vreeslik dom en ongeleer!

En as hij van reg durf prate, wordt eenvoudig dit geseg:

//Jou remoer en oproermaker, weet jij dan nie //Mag is Reg!"

1) Zie hoofdstuk: Inboorlingen.

2) Bede, door Dr. H. J. Kiewiet de Jonge uitgesproken in de vergadering van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, gehouden 14 Juni 1899.