Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In het bijzonder vestigen wij de aandacht op Pestalozzi, den grooten droomer, met al de fouten van een' droomer, maar die toch met al de overdrijving, die een' droomer kenmerkt, de apostel is geweest van een echt practiscli beginsel.

Op 23-jarigen leeftijd kwam hij cr toe, afkeerig van „Buchstabenwesen und Maulbrauchen" alle kennis, uit boeken verkregen, zoo klein te achten, dat hij stoutweg alle boeken in een hoek wierp, zoodat hij op 55-jarigen leeftijd verklaarde, in dertig jaren geen boek ter hand te hebben genomen. Overdrijving voorzeker, maar eene overdrijving, waarmede hij <le bestaande overdrijving, om alleen in boeken kennis te zoeken, verre van zich wierp.

Het zoogenaamde aanschouwingsonderwijs heeft alzoo eene geschiedenis, maar zij heeft ook eene literatuur en deze literatuur is tevens zeer leerzaam. Zij wijst ons op twee principieele richtingen: een e formalistische, vertegenwoordigd door Von Tiirk, Harnisch e. a., die zich oefening der zinnen en voorbereidende geestes-gymnastiek ten doel stelde, en eene realistische, die hoofdzakelijk het aanbrengen van nuttige kundigheden beoogde, en door Denzei, Grassman, Würst en Curtmann voorgestaan werd.

Bij beide richtingen vinden wij weder overdrijving en voorbarigheid. De formalistische ging te snel over in het abstracte en zocht te veel heil in denkoefeningen zonder tastbaar nut. De realistische beging de fout den kinderen te veel onverteerbaren kost voor te zetten. Beide hadden deze fout gemeen, dat zij, door zich te streng aan het systeem te houden, tegenzin inboezemden.

Wij, Nederlanders, hebben het recht niet over onze Duitsche naburen, hierbij lichtvaardig den staf te breken. Is men bij hen te zeer geneigd zich aan een systeem te

Sluiten