Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het lag ook volstrekt niet in zijn karakter onrecht te dulden en dan maar volmaakt gentlemanlike te zwijgen.

In de uiterste wanhoop komt hij er pas toe den Max Havelaar te schrijven, — hij schreef maar, hij had geene begrooting, hoe lang zijn boek zou worden, noch waar het ten slotte heen moest. Dit was hem duidelijk geworden, in het bittere lijden: hij had niet gelogen, wat hij te Lebak wilde was goed, de knevelarij was verregaand; kwaad had hij gedaan, o ja, maar het kwade gewild nooit — integendeel: hij gevoelde zich een edel mensch. En zulk een mensch moet lijden in onze verdorven maatschappij , vol ordinaire menschen zonder aspiratiën naar het hoogste, het ideale. Wat hadden zij gedaan, dat is: gedacht, beraamd? welke denkbeelden waren hun eigendom ? waarin schitterde hun geest? Alles wat zij bezaten was dorre conventie, verroest materiaal. Hadden zij geene ondeugden, ook deugden misten ze, en hunne zondeloosachtigheid was dus wel hunne verachtelijkste ondeugd. — Hij herlas zijn „Eerlooze", vroeger te Padang geschreven, en juist weer als toen gevoelde hij zich het slachtoffer

Sluiten