Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van een deel der maatschappij die een ander deel overheerscht, het is de bemachtiging van den grond, van het kapitaal, van het gezag, van het onderwijs, van de eerbetuigingen door enkelen of door een aristokratie. Zoodra de massageenuitwegheeftindenopstand tegen dit monopolie van een klein aantal menschen, is zij feitelijk dood; haar verdwijning is slechts een kwestie van tijd. De zwarte dood (de pest) verschijnt weldra om deze nuttelooze menigte individuen zonder vrijheid te zuiveren. De moordenaars komen van het oosten of het westen en op de plaats van groote steden ontstaat de woestijn. Zoo stierven Assyrië en Egypte, zoo stortte Perzië in eenen toen het heele Romeinsche rijk toebehoorde aan eenige groote eigenaars, had de barbaar weldra den verslaafden proletariër vervangen.

Er is geen gebeurtenis die niet tegelijkertijd dubbel mag heeten, n.1. een verschijnsel van dood en tevens een hernieuwing en dat is het resultaat van de evoluties van verval en vooruitgang. Zoo is de verwoesting van het Romeinsche rijk, in zijn verbazende samengesteldheid een geheel van revoluties die korrespondeeren met een reeks evoluties, waarvan sommigen noodlottig en anderen gelukkig zijn geweest. Zeker was het een groote verlichting voor de onderdrukten, dat de geduchte verdrukkingsmachine vernietigd was, die zoo zwaar drukte op de wereld. In menig opzicht was het ook een gelukkig tijdstip in de geschiedenis der menschheid, dat de Noorsche volkeren hun intrede deden in de wereld der beschaving; vele slaven hervonden in de stormen een beetje vrijheid op kosten van hun meesters. Maar de wetenschappen en de industrieën gingen onder of

Sluiten