is toegevoegd aan uw favorieten.

Evolutie, revolutie en het anarchistisch ideaal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

theorieën klassificeeren zich natuurlijk op haar juiste plaats, in het verleden en niet in de toekomst. Zij behooren aan de wijsbegeerte van de geschiedenis.

III.

De periode van het enkele instinkt is nu voorbij; de revoluties zullen niet meer bij toeval plaats hebben, omdat de evoluties meer en meer bewust en wel overwogen zijn. Ten allen tijde schreeuwden het dier en het kind als men ze sloeg en antwoordden met een handgebaar of slag; kruidje-roer-me-niet vouwt ook zijn blaadjes toe als men het aanraakt; maar er is nog een verre afstand tusschen deze spontane opstanden en den methodischen en zekeren strijd tegen de onderdrukking. De volkeren zagen vroeger hoe de gebeurtenissen elkander opvolgden zonder er eenige orde in te zoeken, maar zij leeren er de aaneenschakeling van kennen, zij bestudeeren er de onverbiddelijke logika in en beginnen te weten dat zij gelijkelijk een gedragslijn hebben te volgen om zichzelf terug te vinden. De sociale wetenschap, die de oorzaken der slavernij leert en daardoor de middelen tot bevrijding, maakt zich langzamerhand los van den chaos der tegenstrijdige meeningen.

Het eerste feit dat door deze wetenschap aan het licht werd gebracht is dit dat er geen revolutie kan plaats vinden zonder voorafgaande evolutie. De oude geschiedenis vertelt ons wel bij millioenen wat men noemt „paleisrevoluties," d.w.z. de vervanging van een koning door een anderen koning, van een minister