Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

veel andere bedervende elementen als daar zijn: begunstiging, paperassenrommel, onvoldoende nuttige bezigheid voor een troep beambten, het feit dat men een meer of min onsamenhangend geheel van politieke, godsdienstige, zedelijke en sociale opvattingen van heden heeft ingesteld, gereglementeerd, gekodificeerd, geflankeerd met dwangmiddelen, boeten, gendarmes en gevangenbewaarders om ze op te leggen aan de mannen van morgen, dit feit op zichzelf kan slechts tegenstrijdige gevolgen hebben. Het leven, dat steeds onvoorzien, steeds hernieuwd is, kan zich niet schikken naar voorwaarden, uitgewerkt voor een tijd die niet meer is.

Niet alleen dat de samengesteldheid en de aaneensluiting der raderen de oplossing der eenvoudigste dingen dikwijls onmogelijk maken of zelfs beletten door een lang oponthoud, maar de geheele machinerie houdt soms op te werken voor de dingen van het hoogste belang en door „staatsgrepen", hetzij groote hetzij kleine, moet men de moeilijkheid overwinnen: de soevereinen, de machtigen klagen er in zoo'n geval over, dat „de wettelijkheid hen doodt" en komen er best toe „om terug te keeren op het spoor van het recht." Het succes wettigt hun handeling in de oogen der geschiedenis, het gemis aan succes plaatst hen in de rij der misdadigers. Eveneens is het met de menigte van onderdanen of burgers die reglementen of wetten breken door een revolutie; de dankbare nakomelingschap noemt hen helden. De nederlaag zou van hen hebben gemaakt roovers.

Voordat ze officieel bestonden als uitingen van den staat, voordat zij hun grondwet hebben ontvangen uit de handen van een vorst of door de stemming

Sluiten