is toegevoegd aan uw favorieten.

Evolutie, revolutie en het anarchistisch ideaal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der menschen geboren werd en leefde als slaven en geen ander ideaal had dan een verandering van slavernij. Nooit kwam de gedachte bij hen op, dat de eene mensch evenveel waard is als de andere.'

Zij hebben het nu geleerd en begrijpen dat deze gelijkheid in wezen, gegeven door de evolutie, moet veranderen in een wezenlijke gelijkheid, dank zij de revolutie of liever de onophoudelijke revoluties. De arbeiders, door het leven onderwezen, zijn op een andere wijze deskundigen over de wetten der staathuishoudkunde dan de beroepsekonomen. Zij maken zich niet bezorgd over onnutte kleinigheden en gaan recht op de kern der vraagstukken af, voor elke hervorming zichzelf afvragende of zij hem al dan niet brood zal verschaffen. De verschillende vormen van belasting, progressief of evenredig, laten hen koud, want zij weten dat alle belastingen aan 't slot der rekening betaald worden door de armsten. Zij weten dat voor de groote meerderheid onder hen de vreeselijke „ijzeren wet" werkt, tengevolge waarvan de hongerlijder door zijn honger zelfs veroordeeld is voor zijn werk niets te ontvangen dan een portie armoede. De harde ervaring heeft hem die wet, die noodzakelijk voortvloeit uit het recht van den sterkste, grondig doen kennen.

Zonder eenig paradox kan men dus zeggen, dat het volk — of althans het deel des volks dat tijd heeft om te denken — er gewoonlijk veel meer van weet dan de meeste geleerden en dat zonder de universiteit bezocht te hebben; de man uit het volk kent wel niet de bizonderheden tot in het oneindige, hij is niet ingewijd in de duizenderlei too verformules; hij heeft het hoofd niet vol van namen in alle talen als een katalogus