Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van gebrek aan finantieele hulpbronnen bij de individuen; de noodzakelijkheid om zijn brood te verdienen noodzaakt hen bijna allen, hetzij om den geboortegrond te verlaten ten einde hun arbeidskracht te verkoopen aan den hoogstbiedende, hetzij te blijven waar men is op voorwaarden, hoe ellendig ook, die gemaakt zijn door de uitdeelers van het werk. Op alle wijzen zijn zij slaven en de dagelijksche bezigheden verbieden hen plannen voor de toekomst te maken, bondgenooten naar hun smaak te kiezen in den strijd des levens. Op een bizondere wijze komen zij dan tot verwerkelijking van een werk van geringen omvang, dat toch een karakter van nieuw leven aanbiedt ten opzichte van de omringende wereld. Echter hier en daar vertoonen zich enkele kenteekens van de toekomstige maatschappij bij de arbeiders, dank zij de gunstige omstandigheden en de macht der denkbeelden, die zelfs doordringt in sociale milieux, die toebehooren aan de wereld der bevoorrechten.

Dikwijls heeft men er genoegen in ons sarkastisch te vragen naar de min of meer kommunistische pogingen, die reeds gedaan zijn in verschillende deelen der wereld en wij zouden weinig oordeelskracht moeten bezitten als het antwoord op die vragen ons ook maar eenigzins hinderde. Het is waar: de geschiedenis dezer associaties heeft ons veel meer mislukkingen dan gelukkingen te vertellen en het zou ook niet anders kunnen zijn, omdat het betrof een geheele revolutie, de vervanging van den arbeid, individueel of kollektief, ten voordeele van een enkele, door den arbeid van allen ten bate van allen. De personen die zich groepeeren om in een dezer associaties met een nieuw ideaal te treden, zijn zeiven niet geheel los van voor-

Sluiten