Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Swietenscholen voor landbouw, tuinbouw cn boschbouw, eene stichting van de Maatschappij van Weldadigheid, die niet Willemsoord in Overijsel en Wilhelinina's oord in Friesland één geheel uitmaakt.

ij 37. Friesland bezit twee waddeneilanden: Ameland en Schiermonnikoog. Het eerste is door een reeds wedei stukgeslagen vangdijk met den vastenwal verbonden geweest.

In het O. en ZO. der provincie vindt men zand- en grintgronden, die verder westwaarts in het Z. nog herhaaldelijk uit het laagveen opsteken, nl. bij Joure en in het boschrijke Gaasterland. Op den zandbodem ligt in het O. hier en daar hoogveen; men vindt er ook veenkoloniën. In het midden en ZW. bestaat de oppervlakte uit laagveen, in het N. en N.W. uit zeeklei. Friesland is voor een groot gedeelte polderland.

Riviertjes, tegenwoordig trouwens niet meer vrij afstroomende, vindt men in Friesland weinige: de Hoorn, de gekanaliseerde Kuinder of Tjonger en de Linde. In de oostlielft zijn veenkanalen, nl. de drie Compagnonsvaarten. I11 het lagere midden en westen ligt bijna ieder dorp aan een kanaal of kanaaltje. Aan meren is Friesland zeer rijk.

Het bouwland ligt grootendeels ten N. van de lijnen Stroobos Dokkum Harlingen en in het O.; bovendien wordt in den driehoek Harlingen Franeker Makkum meer aan landbouw dan aan veeteelt gedaan. I let overige deel van Friesland, met uitzondering van de 8 0/0 woeste gronden (in t O. en is «rasland. Veeteelt, kaas- en boterbereiding en handel in deze artikelen zijn de hoofdbezigheden in deze provincie. Van de landbouwartikelen zijn aardappelen, vlas, koolzaad en cichorei de belangrijkste. Op de meren cn plassen wordt veel paling gevangen en door sommige kustplaatsen wordt aan zeevisscherij gedaan. De binnenlandsche handel, meest in vee, kaas en boter, is zeer druk, vooral in Leeuwarden en Sneek. Harlingen drijft handel op Engeland en Amsterdam. De nijverheid bepaalt zich meest tot steenbakkerij, kalkbranderij, scheepsbouw en enkele eigenaardige industrieën, als de vervaardiging van schaatsen, oorijzers, klokken en aardewerk.

Leeuwarden (33000 i.) is de nette hoofdstad met aanzien-

Sluiten